Recht op de stad

Lancering (initiatief)Wet Bevordering Wooncoöperaties
2025-03-14 15:00 - 16:30 (Europe/Amsterdam) | Roggeveenstraat 78 en 80 in Den Haag, Roggeveenstraat 78-80, Den Haag, 2518 TK, Netherlands
Woonprotest Foto Joke Schot
Kom naar Den Haag. Samen laten we pers en politiek dan zien dat we één grote coöperatieve woonbeweging vormen.
Programma
15:00 uur | Inloop pers
15:30 uur | Inloop achterban
16:00 uur | Onthulling initiatiefwet + verschillende sprekers
16:30 uur | Glaasje heffen
MELD JE AAN
Vrijdag 14 maart lanceren we een initiatiefwet in Den Haag: de Wet Bevordering Wooncoöperaties (WBW). Achter de schermen hebben we hard aan deze wet gewerkt, samen met Sandra Beckerman van de SP en haar team. De wet is bedoeld om wooncoöperaties beter te verankeren in beleid en speciale regelingen en subsidies mogelijk te maken.
De onthulling vindt plaats in de binnentuin van woonvereniging Roggeveenstraat in Den Haag. SP en Cooplink nodigen nieuwszenders en de schrijvende pers uit. De scoop is dat wooncoöperaties inspelen op de wooncrisis en alle politieke steun verdienen. Wij zorgen per slot van rekening voor betaalbare huurwoningen, nu én voor toekomstige generaties.
Coöperatief wonen is de derde sector in de volkshuisvesting, naast koop en huur.
Praktisch
De binnentuin van woonvereniging Roggeveenstraat bereik je via de poort tussen .
Plan je reis per OV of je route.

Bookpresentation: Cooperative Conditions + dialog
2025-03-19 19:30 - 21:30 | Keilepand M4H, Keilestraat 9F, Rotterdam, 3029BP, Nederland
Wednesday 19th of March | 7.30 – 9.30 pm (door open at 7 pm)
KeileTribune | Language: English
Locatie: KeileCollectief, Keilestraat 7-9, 3029 BP Rotterdam
Free Entry | Get your Free Tickets here
o.a. verkrijgbaar via NAi booksellers

Anne Kockelkorn (ETH Zürich/Universiteit Gent) presenteert het onderzoek en boek Cooperative Conditions over de voorwaarden en uitgangspunten van het succes van wooncoöperaties in Zürich. Na afloop van haar presentatie in het Engels gaat zij in gesprek met onder ander de Rotterdamse architect en auteur Marieke Kums (De Architectuur van Wooncoöperaties), Arie Lengkeek (Operatie Wooncoöperatie) en Guus Speelberg (Crowdbuilding.nl/Crowdcafé) over wat er zo uniek is aan wooncoöperaties in Zwitserland en Duitsland en wat we daar in Nederland en in Rotterdam in het bijzonder van kunnen leren. Na afloop van de dialoog is er uitgebreid ruimte om vragen te stellen over het opzetten en realiseren van een wooncoöperatie.
“Whether architect, politician or developer, for decades now, international housing professionals have been admiring the quality of cooperative housing in Zurich, which remains affordable for lower income groups thanks to cooperative developers’ commitment to non-speculation. “Quality”, however, is not only about floor plans or façade typologies or sustainable building practices. The outstanding feature of housing cooperatives is their ability to articulate and implement concepts of living together. These include dwellings for non-traditional households; a programmatic mix of living, working and commercial uses; as well as urban porosity in the form of urban exterior spaces and collective interior rooms accessible to a range of different user groups.
To plan and maintain what happens in front of the apartment door and brings people together—precisely what makes up “More than Housing”—is what constitutes the quality of housing in a society that is becoming ever more polarized. But this is exactly what market-rate developers and social housing providers alike curtail in the name of “cost efficiency”. So, which regulatory, financial and normative framework conditions render “More than Housing” possible in the Zurich cooperative model?”
Partners
Voor dit programma werken we samen met Architectuur Instituut Rotterdam (AIR) en het nieuwe platform RoCoCo (Rotterdams Collectief voor Wooncoöperaties).

Goede gesprekken over de wijk, hoe doe je dat?
2025-11-24 19:30 - 21:30 | Leeszaal West, Rijnhoutplein 3, Rotterdam, 3014 TZ, Netherlands
In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 geeft Recht op de Stad samen met AIR (Architectuur Instituut Rotterdam) en het Lectoraat Ecosociaal Werken van de Hogeschool InHolland, een vervolg aan het ‘Stadslab Zeggenschap van bewoners: praktijkoefeningen’.
In dit stadslab verkennen we in vijf bijeenkomsten – samen met inspirerende sprekers – hoe zeggenschap van bewoners verder kan worden versterkt, met de focus op de praktijk in Rotterdamse wijken. De eerste bijeenkomst vindt plaats op maandag 24 november 2025.
In deze eerste bijeenkomst gaan we met elkaar in gesprek over hoe bewoners met elkaar, en met anderen, kunnen praten over de betekenis van de wijk in hun dagelijkse leven. De kwaliteiten die we zouden moeten koesteren, wat verbeterd zou kunnen worden. En – ingewikkelder maar ook belangrijk – hoe de toekomst eruit zou kunnen zien, want ons leven en de hele wereld staan niet stil en de wijk dus ook niet.
Wat zou er zeker in een wijkplan voor de komende 5 of 10 of meer jaren moeten staan?
Hoe zorg je ervoor dat diverse bewonersgroepen aan deze gedachtewisseling deelnemen?
Wat zijn behulpzame vragen om zo’n gesprek te voeren en hoe voorkom je dat de verschillende stemmen in een wijk verdwijnen in een ‘meerderheidsmening’?
Inleiders
Luc Opdebeeck theatermaker Formaat, Werkplaats voor Participatief Theater in Rotterdam
Angelique Hoogmoed bewoner en Loby Lobby-community manager K-Buurt in Amsterdam Zuid Oost
Arnold Reijndorp voormalig projectleider stadsvernieuwing Oude Westen Rotterdam, architect/stadssocioloog
In gesprek met
Gijs Custers Wijkbond + alternatief plan voor R’dam Zuid
Bart Kesselaar directeur strategie Havensteder
Theo Kion omgevingsmanager gemeente/Museum voor de Toekomst Feijenoord
Wijkonderzoek Collectief Delfshaven Breaking the Rules
Moderator Arie Lengkeek
Aanmelden (spontaan binnen lopen mag ook)
Contact: Lotte Wierikx l.wierikx@airrotterdam.eu
Toegang is vrij

Sociaal-fysieke infrastructuur: van collectieve acties naar zeggenschap
2025-12-15 19:30 - 21:30 | Leeszaal West, Rijnhoutplein 3, Rotterdam, 3014 TZ, Netherlands
In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen in 2026 geeft Recht op de Stad in samenwerking met AIR (Architectuur Instituut Rotterdam) en Lectoraat Ecosociaal Werken van Hogeschool InHolland, een vervolg aan het ‘Stadslab Zeggenschap van bewoners: praktijkoefeningen’. In vijf bijeenkomsten verkennen we samen met inspirerende sprekers hoe zeggenschap van bewoners verder kan worden versterkt – met de focus op de praktijk in Rotterdamse wijken. Hieronder volgt de inleiding op de tweede bijeenkomst.

Van bewonersinitiatieven tot zeggenschap
Na jarenlange bezuinigingen, sluiting van wijkkantoortjes en verkoop van maatschappelijk vastgoed ontdekken gemeente, woningcorporaties en onderzoekers weer de waarde van diverse ontmoetingsplekken in de wijk. Bijvoorbeeld van de sociale verbindingen en de veerkracht van de wijk.
Bewoners die deze plekken in stand hebben gehouden krijgen nu schouderklopjes, maar geen structurele financiële ondersteuning voor de locatie en geen zeggenschap over wijk-brede zaken. De geplande en de geleefde stad blijven parallelle werelden.
Hoe brengen we daar beweging in? Hoe zorgen we ervoor dat gemeente, corporaties en wijkprofessionals beter aangehaakt zijn op de informele sociaal-fysieke infrastructuur van de wijk; en dat bewoners niet alleen waardering krijgen voor hun doen, maar ook voor hun denken?
We praten hierover met bewoners en professionals van wijken met veel actieve bewoners en ontmoetingsplekken, zoals Oude Westen, Middelland en Carnisse. Iedereen is welkom om te luisteren en mee te praten. Korte inleidingen van Joke van der Zwaard (onderzoeker/schrijver en o.a. mede-initiatiefnemer van Leeszaal Rotterdam West) en Kristel Jeuring (directeur LSA, Landelijk Samenwerkingsverband Actieve bewoners). Moderator: Arie Lengkeek.

Vragen die we tijdens deze bijeenkomst aan de orde stellen
Wat is het belang van een rijke sociaal-fysieke infrastructuur in een wijk (de plekken en het netwerk) gezien vanuit bewoners? Wat betekent het als mensen zeggen: we weten elkaar te vinden? Hoe werkt de informele tamtam? En waarover weten ze elkaar te vinden?
Hoe zit het met het onderhoud en de financiële stabiliteit van al deze plekken? Hoe zou dat beter kunnen zonder die plekken en zelforganisaties te reduceren tot beleidsuitvoerders?
Hoe serieus nemen beroepskrachten en ambtenaren de actieve en initiatiefrijke bewoners? Zien ze hen als brave burgers, mondige burgers, ideale burgers, lastige burgers, de niet-representatieve ‘usual suspects’ want veel te ‘bereikbaar’? Hoe ervaren deze bewoners het? Hoe zien de professionals en ambtenaren het?
Op welke manier zijn professionele instellingen en de gemeente, onderdeel van of aangehaakt op deze sociaal-fysieke infrastructuur? Of zouden ze dat kunnen zijn, met het doel om samen met bewoners visie en beleid te ontwikkelen voor de wijk?

Datum: 15 december 2025
Tijd: 19.30-21.30 uur (inloop vanaf 19 uur)
Aanmelden (de toegang is gratis en spontaan binnen lopen kan ook)
Locatie: Leeszaal Rotterdam-West, Rijnhoutplein 3, 3014 TZ Rotterdam

De volgende bijeenkomsten zijn komend jaar op 14 januari (institutionele blokkades), 12 februari (aanbesteden en inbesteden) en op 2 maart (rol van de politiek)

Ruimte voor buurtkracht in stedelijke ontwikkelingsprocessen
2026-01-14 19:30 - 21:30 | Leeszaal West, Rijnhoutplein 3, Rotterdam, 3014 TZ, Netherlands
Derde bijeenkomst van het nieuwe Stadslab Zeggenschap: praktijkoefeningen.
Wat vraagt het van de institutionele organisaties, van professionals in de wijk, van samenwerkingsprocessen en van bewoners zelf om structurele zeggenschap op wijkniveau te organiseren? En welke Rotterdamse praktijken geven richting aan de toekomst?
Bewoners zijn vaak diepgeworteld in hun wijk en hebben waardevolle kennis over hun woning en (fysieke en sociale) leefomgeving. Meer dan de in- en uitvliegende ambtenaren en professionals bezitten bewoners het collectieve geheugen van een wijk. Hoe zorgen we ervoor dat hun levenservaringen en kennis worden meegenomen in besluitvorming over en uitvoering van toekomstplannen voor hun wijk?
Tijdens dit stadslab gaan we op zoek naar wat ervoor nodig is om structurele zeggenschap op wijkniveau te organiseren. In de huidige praktijk is zeggenschap van bewoners vaak afhankelijk van individuele ambtenaren, toevallige samenwerkingen en projectmatige participatietrajecten. Er zijn geregeld spanningen en conflicten, omdat bewoners zich overvallen voelen door besluiten over hun woningen en wijk. Bewonerscollectieven, professionele partijen en instituties zoeken daarom naar nieuwe manieren van samenwerken die verder gaan dan participatie. Wat vraagt het van de institutionele organisaties, van professionals in de wijk, van samenwerkingsprocessen en van bewoners zelf om dit anders te organiseren? En welke Rotterdamse praktijken geven richting aan de toekomst?
Inleiding door Isabel Driessen (architect en oprichter El Kantoor) over praktijkervaringen met ruimtelijke ontwikkelingsprocessen en de rol van bewoners aan de hand van drie voorbeeldprojecten.
In gesprek met actieve wijkbewoners, ambtenaren en professionals over de meerwaarde van de inbreng van bewoners en over manieren om diverse bewonersgroepen bij de besluitvorming en uitvoering van plannen voor de wijk te betrekken.
Moderator: Arie Lengkeek
Woensdag 14 januari, 19.30 uur (vanaf 19.00 uur inloop)
Leeszaal Rotterdam West, Rijnhoutplein 3, 3014 TZ Rotterdam
Aanmelden kan via deze link.

Ontsnappen aan aanbesteden - Hoe doe je dat?
2026-02-12 19:30 - 21:30 | Leeszaal West, Rijnhoutplein 3, Rotterdam, 3014 TZ, Netherlands
Aanbesteden van zorg en welzijn zou bijdragen aan de precieze invulling en kwaliteit die gemeenten op dit terrein willen bereiken.
Stadslab deel 4 – 12 februari 2026

In de praktijk richt het aanbesteden zich vooral op commerciële bedrijven en professionele spelers; en niet op het faciliteren en versterken van bewonersinitiatieven. Zij hebben daarin geen zeggenschap, terwijl zij wel veel kennis hebben en inzet tonen.
Tijdens deze vierde avond van Stadslab Zeggenschap van bewoners stellen we de vraag of we kunnen ontsnappen aan aanbesteden? Zijn er andere mogelijkheden tot financiering waarbij bewoners zeggenschap en opdrachtgeverschap hebben? Bieden “right to challenge”, “right to cooperate”, meerjarige wijkbudgetten of inbesteden meer zeggenschap?
We praten hierover met vertegenwoordigers van diverse bewonersinitiatieven en zelforganisaties, waaronder Zorgvrijstaat, Pluspunt en Stadstuin Rotterdamse Munt, Huize Middelland, Stichting Tarwekracht, Wijkpastoraat Oude Westen en Warm Rotterdam.
Èn natuurlijk ook met ambtenaren en sociale professionals die met het aanbesteden van doen hebben.
Ter inspiratie horen we een verhaal over Proeftuin Ruwaard in Oss, waar woningcorporatie, zorgorganisatie en bewoners samen het programma van zorg en welzijn in de wijk vormgeven en invullen.
Gesprekleider Arie Lengkeek

AANMELDEN – spontaan binnenlopen mag ook!

Stadslab Zeggenschap van bewoners wordt georganiseerd door Recht op de Stad, AIR Rotterdam en Lectoraat Ecosociaal Werk van InHolland Rotterdam.

Woningen vinden
2026-02-13 - 2026-03-21 | OMI, Schietbaanstraat 21, Rotterdam, 3014 TZ, Netherlands
TENTOONSTELLING
13 februari – 21 maart 2026
OMI | Platform Woonopgave | Recht op de Stad | Architectuur Instituut Rotterdam
Openingstijden OMI donderdag t/m zaterdag van 13:00 tot 18:00 uur
In Nederland is een groot tekort aan woningen. De oplossing van de overheid: vóór 2030 een miljoen nieuwe woningen realiseren, waarvan zo’n 100.000 in Rotterdam. Maar hoe doen we dat? De nadruk ligt vooral op het bouwen van nieuwe woontorens, nieuwe wijken of zelfs nieuwe steden. Tegelijkertijd is nieuwbouw tijdrovend, schadelijk voor het klimaat en levert het weinig echt betaalbare woningen. Is er ook een andere manier om meer woonruimte te creëren?
— Scroll down for English —
Over de tentoonstelling
Zelfs in tijden van woningnood blijkt er nog ruimte te zijn; verborgen in de stad, achter voordeuren en tussen gevels. Zo woont circa 50% van de huishoudens te groot. Ook in buurten als het Oude Westen en Middelland wonen veel alleenstaanden in gezinswoningen met meerdere slaapkamers. Platform Woonopgave en Recht op de Stad gingen op pad door de wijken, op zoek naar leegstaande plekken en verborgen woonruimtes. Door woningen te delen en te splitsen, doorstroming te stimuleren, panden uit te breiden en tussenruimtes te gebruiken kunnen ook nieuwe woningen gevonden worden.
In de expositie Woningen Vinden worden de uiteenlopende mogelijkheden voor meer woningen inzichtelijk gemaakt aan de hand van een ‘detective bord’ met tekeningen, schetsen, verhalen en kaartmateriaal. De expositie laat zien wat deze aanpak het Oude Westen en Middelland brengt: nieuwe voorzieningen, collectieve ruimtes en betaalbare woningen. Tegelijkertijd nodigt de expositie buurtbewoners en andere betrokkenen uit om actief mee te denken en zelf ideeën toe te voegen. Ga mee op expeditie en ontdek waar ruimte te vinden is en hoe dit de buurt kan verbeteren!

PROGRAMMA
Maandag 23 februari, 19.30
Leeszaal West
Woningen vinden: voor en met de wijk
Hoe kunnen bewoners meedenken over het vinden van woonruimte in hun wijk en daar zelf ook aan bijdragen? Bewoners aan het woord, professionals en beleidsmakers in tweede ring.
Gespreksleiding Ferrie Weeda

Vrijdag 27 februari, 15:00
Start vanaf OMI – eindpunt Aktiegroep Oude Westen
Expeditie woningen vinden in het Oude Westen
We lopen langs de vondsten uit de expositie en hopen op nieuwe aanvullingen van bewoners.

Woensdag 4 maart, 19:30
Leeszaal – West
Woningen vinden: hoe dan?
Welke instrumenten, ontwikkelvormen en financiële constructies maken woningen vinden haalbaar?
Gespreksleiding Ferrie Weeda

Woensdag 11 maart
OMI Rotterdam
Woningen vinden: Co2-neutraal : CO2 winst? (CO2 reductie?) Paris Proof?
Als we binnen de afspraken van Parijs willen blijven, met een maximale opwarming van 1,5 graag, dan is het carbonbudget voor de woningbouw nagenoeg op! Als we rekenen met een eerlijke prijs voor carbon, de maatschappelijke kosten van de uitstoot, dan besparen we door woningen te vinden 48 miljoen euro, terwijl we gelijktijdig 15% extra woningen toevoegen!
Meer details en aanvullingen op omirotterdam.nl

— In English —
HOUSE HUNTING – exhibition
February 13 – March 21, 2026
OMI | Platform Woonopgave | Recht op de Stad | Architectuur Instituut Rotterdam
Opening hours OMI Thursday to Saturday from 1:00 PM to 6:00 PM
There is a major housing shortage in the Netherlands. The government’s solution: build one million new homes by 2030, around 100,000 of them in Rotterdam. But how can that be achieved? The focus so far has been on new high-rises, new neighbourhoods, or even entirely new towns. Yet new construction takes time, harms the climate, and delivers few truly affordable homes. Is there another way to create more living space?
Even in times of housing shortage, space still exists – hidden within the city, behind front doors and between facades. Around half of households, for instance, occupy more space than they need. In neighbourhoods such as the Oude Westen and Middelland, many single residents live in family houses with several bedrooms. Platform Woonopgave – a coalition pushing for affordable housing in Rotterdam – and Recht op de Stad – a citizens’ movement advocating for housing rights – explored these districts to uncover vacant spaces and hidden living opportunities. By sharing and subdividing homes, encouraging people to move within the housing market, extending buildings, and using in-between spaces, new homes can also be found.
The exhibition ‘House Hunting’ reveals the wide range of possibilities for creating more housing through a ‘detective board’ of drawings, sketches, stories and maps. The exhibition shows what this approach can bring to the Oude Westen neighbourhood: new amenities, shared spaces and affordable homes. At the same time, the exhibition invites local residents to take part and contribute their own ideas. Join the search for hidden homes and discover where space can be found – and how it can make the neighbourhood a better place to live!
More details and additions at omirotterdam.nl

De rol van de politiek
2026-03-02 19:30 - 21:30 | Leeszaal West, Rijnhoutplein 3, Rotterdam, 3014 TZ, Netherlands
Vijfde en afsluitende bijeenkomst van het Stadslab Zeggenschap: praktijkoefeningen
meer info volgt
