Het betere plan voor wonen in Rotterdam

Author: rechtopdestad Pagina 1 van 18

Home is where ‘het hard’ is

Enkele leden van Rods ondergingen afgelopen zaterdag een theaterstuk over gentrificatie. Zij vonden het een knap stuk en schreven onderstaande ‘recensie’ en spraken de hoop uit dat bestuurlijk Rotterdam naar dit theaterstuk te krijgen, want alles wat ze raken kan, helpt.
Humoristisch locatietheater over de gevolgen van gentrificatie
Huis van de Wijk ‘De Nieuwe Gaffel’

Aldaar te zien t/m 15 oktober

Zaterdag zagen wij de première van ‘Home is where het hard is’ van TC Macabre. Het theaterstuk maakt na een wat ontregelende aanloop, in de vorm van een ongemakkelijk buurtfeestje, invoelbaar wat het probleem is met gentrificatie via sloop-nieuwbouw in Rotterdam: verdriet, boosheid, stress en geknakte levens doordrenken de dure grond waarop gebouwd gaat worden.

Met herkenbare personages en situaties, scherpe teksten en goed acteerwerk geeft TC Macabre een overtuigend beeld van de actuele realiteit van honderden Rotterdammers. Hun wijk gaat op de schop om deze ‘in balans’ te krijgen; helaas is er daarna voor hen geen plek.

De verwoesting van dit Rotterdamse woonbeleid staat bij TC Macabre op het podium: Rotterdamse karakters zoals elke wijk ze kent, de pareltjes die het ene moment met een medaille en een bosje bloemen in het zonnetje worden gezet en het andere moment plaats moeten maken voor een rijkere categorie bewoners. De mensen die afhaken en een vluchtweg kiezen, ‘boze burgers’ worden of blijven strijden tot ze er letterlijk bij neervallen. Mensen van vlees en bloed en – na interventie van de overheid – met een gebroken hart.

Verplichte kost voor wie aan de knoppen draaien. Ga kijken naar dit theaterstuk @Chantal Zeegers, @Marco Pastors, @Ahmed Aboutaleb, @Bas Kurvers, @VVD, @LeefbaarRotterdam, @CDA, @GroenLinks, @CU, @D66, @DENK, @Vestia, @Woonstad, @Havensteder, @NPRZ, @HetSpelEnDeKnikkers, @RotterdammertsMetHartVoorDeMensen

Startbijeenkomst Stadslab over zeggenschap

Op 11 oktober is de startbijeenkomst van het Stadslab ‘Zeggenschap en deelname bewoners in het woondomein’ in OASE Rotterdam met Catherine Koekoek, Richard de Brabander, Arjen van Veelen en onze eigen Joke van der Zwaard en Arie Lengkeek.

Recht op de stad en AIR, Architectuur Instituut Rotterdam, organiseren het Stadslab, een serie bijeenkomsten, in aanloop naar het Stadmakerscongres 2022 op 4 november. We verkennen de opgaven, mogelijkheden en voorwaarden voor meer zeggenschap van bewoners in het woondomein en zetten we de eerste stappen om dat te realiseren.

TEGENSPRAAK EN SOLIDARITEIT – HERUITVINDING VAN EEN PUBLIEKE ZAAK

  • Wanneer: 11 oktober, 20-22 uur (inloop 19:30 uur)
  • Waar: OASE Rotterdam, Schiehaven 25 (10 minuten fietsen van het centrum)

In deze startbijeenkomst bespreken we wat er nodig is voor het opnieuw opbouwen van zeggenschap van bewoners over hun woningen, woonomgeving en het woonbeleid van corporaties en gemeente. Met:

  • Catherine Koekoek, filosoof en architect, over de noodzaak van een democratische infrastructuur: fysieke ruimtes van en voor verschillende publieken waar ideeënuitwisseling, tegenspraak en alternatieven voor de bestaande gang van zaken kunnen ontstaan.
  • Richard de Brabander, lector Dynamiek van de Stad InHolland Rotterdam, over bewonersondersteuning, de rol van professionals en kritisch vakmanschap.
  • Arjen van Veelen, schrijver/journalist, over betrokkenheid en solidariteit met concrete mensen en hoe dat in het beleid terug te vinden zou moeten zijn.
  • Inleiding: Joke van der Zwaard, onderzoeker/schrijver en mede-initiatiefnemer van Recht op de stad en Leeszaal Rotterdam West
  • Moderator: Arie Lengkeek, programmamaker/urbanist en mede-initiatiefnemer van wooncoöperatie  Rotterdams Woongenootschap en Recht op de stad.

Lees hier meer over de achtergrond van dit stadslab.

Bekijk het event op de site van AIR.

Ga hier naar de site van het Stadmakerscongres 2022.

Reactie op de Woonvisie-evaluatie van de Rekenkamer Rotterdam

Gisteren publiceerde de Rekenkamer Rotterdam de langverwachte evaluatie van de Woonvisie, het woonbeleid voor de periode 2016-2030. De conclusies zijn zeer stevig, waaronder de volgende:

  • Het woonbeleid is gebouwd op aannames die berusten op wankele cijfers,
  • De gemeente overlegt wel structureel met woningcorporaties en marktpartijen maar nauwelijks met bewoners en huurdersorganisaties,
  • Met signalen uit de politiek en samenleving werd vrijwel niets gedaan,
  • Het aanbod van betaalbare woningen is sterk verminderd terwijl het aantal mensen dat deze huisvesting nodig heeft niet is afgenomen.

Voor Recht op de stad is nogmaals duidelijk geworden: het stadsbestuur moet de Woonvisie en de uitvoering ervan onmiddellijk herzien.

Als Recht op de stad constateren wij dat onze zorgen en signalen zijn gezien door de Rekenkamer Rotterdam. Veel van de conclusies van de Rekenkamer bevestigen onze zorgen. Recht op de stad heeft meerdere keren gewaarschuwd dat de Woonvisie grote groepen Rotterdammers in de problemen brengt, de cijfers niet kloppen, gewezen op nieuwe ontwikkelingen en verergering van de wooncrisis, en er bij het college en de wethouder meermaals op aangedrongen de Woonvisie te herzien.

Het is verontrustend om te lezen dat de gemeente zachte cijfers heeft gepresenteerd als harde feiten. Het uitgangspunt van de Woonvisie – dat de woningvoorraad ‘uit balans’ zou zijn – is gebouwd op drijfzand, terwijl de gevolgen keihard zijn: duizenden huishoudens werden in de afgelopen jaren geconfronteerd met gedwongen verhuizing omdat het stadsbestuur van een groot deel van de betaalbare woningen af wilde. Het is zeer kwalijk dat het gegoochel met cijfers en definities ertoe leidde dat de gemeenteraad het woonbeleid niet goed kon controleren en hierdoor geen tegenmacht mogelijk was.

Voor Recht op de stad is het altijd duidelijk geweest dat volwaardige zeggenschap voor huidige en toekomstige Rotterdammers het uitgangspunt voor woonbeleid moet zijn. De Rekenkamer constateert dat er een “disbalans” is in wie de gemeente wel en niet wil horen. De gemeente voert “veel en vaak” overleg met woningcorporaties en marktpartijen (projectontwikkelaars), maar praat nauwelijks met huurdersorganisaties en bewoners die worden geconfronteerd met herstructurering.

Voor bewoners vraagt meepraten een enorme inzet omdat zij dit doen naast hun dagelijkse activiteiten (werk, gezin, mantelzorg). Het ontbreekt hen vaak aan tijd en expertise om effectief te kunnen meepraten. In het enige overleg dat wel structureel is – want in het kader van de prestatieafspraken wettelijk verplicht  – werden de huurdersorganisaties ondanks hun inspanningen niet of nauwelijks gehoord.

De Rekenkamer constateert dat de gemeente hier onvoldoende oog voor heeft gehad en niets heeft gedaan om hun kennis en invloed te vergroten. “Het feit dat de gemeente het recht van bewonersparticipatie bij herstructurering en renovatie nergens heeft vastgelegd, is problematisch,“ schrijft de Rekenkamer.

Daarnaast werden signalen uit de samenleving ook niet gehoord. De Rekenkamer ziet dat Rotterdammers en woningzoekenden van buiten de stad steeds vaker om de aandacht van de gemeente vroegen. De oprichting van Recht op de stad in maart 2021 was een reactie op het feit dat bewonersgroepen uit buurten die ‘geherstructureerd’ moesten worden geen gehoor kregen. Bijna tienduizend mensen kwamen naar de landelijke demonstratie Woonopstand in Rotterdam (oktober 2021). Zelfs een officiële brief van vijf VN-Rapporteurs over mensenrechtenschendingen door de Woonvisie en in de Tweebosbuurt (juni 2021) kon het college niet aanzetten tot een pas op de plaats.

De Rekenkamer constateert dat juist vanwege de wankele (cijfermatige) onderbouwing van de Woonvisie en het feit dat de gemeenten wel veelvuldig contact had met de markt, het noodzakelijk is om te luisteren naar de signalen vanuit de samenleving: die zijn “onmisbaar om beter zicht te krijgen op de realiteit”.

De Rekenkamer waarschuwt in haar voorwoord dat zij niet kan oordelen over de politieke visie achter het beleid. De oproep van Recht op de stad is altijd geweest om ook de visie achter de Woonvisie bij te stellen – geen ‘stad in balans’ als uitgangspunt, maar een ‘stad voor iedereen’. Maar onafhankelijk van een oordeel over de politieke visie kunnen we concluderen – en moet het college concluderen – dat er flinke misstappen zijn gemaakt in de onderbouwing en uitvoering van de Woonvisie. Daarom herhalen wij onze oproep aan het stadsbestuur om de Woonvisie en de uitvoering ervan te herzien.

Recht op de stad is, zoals altijd, beschikbaar om hierover mee te praten.

Lees het hele rapport en het persbericht van de Rekenkamer Rotterdam hier.

Lees ons betere plan voor wonen in Rotterdam (maart 2021) hier.

Foto: Joke Schot

Recht op de stad en AIR organiseren Stadslab over zeggenschap

In aanloop naar het Stadmakerscongres 2022 op 4 november organiseert Recht op de stad samen met AIR, Architectuur Instituut Rotterdam, het stadslab ‘Zeggenschap en deelname bewoners in het woondomein’. In dit stadslab verkennen we de opgaven, mogelijkheden en voorwaarden voor meer zeggenschap van bewoners in het woondomein en zetten we de eerste stappen om dat te realiseren.

Op 11 oktober is de startbijeenkomst in OASE Rotterdam met Catherine Koekoek, Richard de Brabander, Arjen van Veelen en onze eigen Joke van der Zwaard en Arie Lengkeek (scroll naar beneden voor meer info).

Doordenken over zeggenschap

Het afgelopen jaar organiseerden we samen met AIR een reeks doordenkavonden over belangrijke kwesties die het woondossier beïnvloeden. Op die manier gingen we met elkaar en andere partijen in gesprek en op zoek naar vernieuwende  ideeën voor het woonbeleid. We onderzochten de feiten en analyseerden de verschillende posities van betrokken partijen. We bespraken strategieën die een socialer en rechtvaardiger woonbeleid dichterbij zouden kunnen brengen.

Keer op keer kwam daarbij de positie van bewoners aan de orde. Dat is niet verwonderlijk omdat zeggenschap voor bewoners een van de belangrijkste pijlers is in ons eigen plan (maart 2021).

Zeggenschap voor bewoners

“Plannen worden samen met bewoners gemaakt en komen in samenspraak tot stand. De gemeente stimuleert en faciliteert bewoners om hun recht op zeggenschap uit te oefenen en ondersteunt nieuwe woonvormen zoals wooncoöperaties. Er zijn meerdere partijen die nu een rol spelen bij het gemeentelijke volkshuisvestingsbeleid van Rotterdam zoals woningcorporaties, projectontwikkelaars, beleggers en particuliere verhuurders. Maar één belang- rijke groep belanghebbenden wordt vaak over het hoofd gezien: de burger, terwijl juist deze centraal zou moeten staan als huidige of toekomstige bewoner.
We kennen een verleden waarin Rotterdam wist hoe het moest. Ambtenaren werkten samen met bewoners aan stadsvernieuwing. De laatste decennia worden de plannen voor woning- en wijkverbetering echter ‘topdown’ en zonder gelijkwaardig overleg gemaakt en uitgevoerd. In de afgelopen jaren zien we zelfs dat plannen als voldongen feiten aan bewoners worden gepresenteerd.”

In ons plan hebben we dat verder uitgewerkt en aangegeven dat er een statuut opgesteld moet worden waarin de zeggenschap van bewoners is verankerd. Bewoners dienen vanaf het eerste planidee betrokken te zijn met volledige openheid van zaken. Bewoners moeten in alle fasen onafhankelijke ondersteuning kunnen krijgen. Daarnaast moet er ruimte komen voor nieuwe vormen van planontwikkeling en woningbeheer zoals wooncoöperaties.

College van B&W besluit tot ‘stadsvernieuwing 2.0’

De acties en het pleidooi van Recht op de stad, waarbij het Com­mu­ni­qué van de Speciale rapporteurs van de Verenigde Naties (18 juni 2021) over mogelijke mensenrechtenschendingen door het woonbeleid in de Tweebosbuurt een belangrijke steun in de rug was, hebben in juli 2021 geleid tot een collegebrief waarin het college kenbaar maakte dat de stem van bewoners zwaarder gaat meewegen: “het college [wil] aan de slag met een nieuwe fase van stadsvernieuwing: Stadsvernieuwing 2.0. Waarbij samen met bewoners wordt opgetrokken om de broodnodige vernieuwing in Rotterdam samen vorm te geven”.

In de collegebrief was het voornemen opgenomen dat een sociaal statuut zou worden opgesteld. In maart 2022 is de uitgangspuntenovereenkomst Stedelijk Sociaal Statuut vastgesteld tussen Gemeente, corporaties en het GOH (Gezamenlijk Overleg Huurdersorganisaties). In de tweede helft van 2022 zou het Sociaal Statuut moeten worden opgesteld.

Dat zijn belangrijke stappen op weg naar meer zeggenschap van bewoners, maar daarmee zijn we er nog lang niet.

11 oktober: startbijeenkomst Stadslab over zeggenschap

Daarom wil Recht op de stad de komende tijd verder het gesprek voeren over wat daarvoor nodig is, zowel aan afspraken, het realiseren van onafhankelijke bewonersondersteuning alsook in realiseren van andere noodzakelijke voorwaarden. In aanloop naar het Stadmakerscongres organiseren we een serie bijeenkomsten.

Op 11 oktober is de startbijeenkomst:

TEGENSPRAAK EN SOLIDARITEIT – HERUITVINDING VAN EEN PUBLIEKE ZAAK

Wanneer: 11 oktober, 20-22 uur

Waar: OASE Rotterdam, Schiehaven 25 (10 minuten fietsen van het centrum)

In deze startbijeenkomst bespreken we wat er nodig is voor het opnieuw opbouwen van zeggenschap van bewoners over hun woningen, woonomgeving en het woonbeleid van corporaties en gemeente. Met:

  • Catherine Koekoek, filosoof en architect, over de noodzaak van een democratische infrastructuur: fysieke ruimtes van en voor verschillende publieken waar ideeënuitwisseling, tegenspraak en alternatieven voor de bestaande gang van zaken kunnen ontstaan.
  • Richard de Brabander, lector Dynamiek van de Stad InHolland Rotterdam, over bewonersondersteuning, de rol van professionals en kritisch vakmanschap.
  • Arjen van Veelen, schrijver/journalist, over betrokkenheid en solidariteit met concrete mensen en hoe dat in het beleid terug te vinden zou moeten zijn.
  • Inleiding: Joke van der Zwaard, onderzoeker/schrijver en mede-initiatiefnemer van Recht op de stad en Leeszaal Rotterdam West
  • Moderator: Arie Lengkeek, programmamaker/urbanist en mede-initiatiefnemer van wooncoöperatie  Rotterdams Woongenootschap en Recht op de stad.

Bekijk het event op de site van AIR.

Ga hier naar de site van het Stadmakerscongres 2022.

Na de zomerstop

Wie in de Westerse wereld werd geboren, dacht ooit misschien wel eens dat het bestaan steeds saaier en voorspelbaarder zou worden, zeker in het brave Nederland. Het recht toe, recht aan van toen is voorgoed verdampt, weet nu iedereen. Rotterdam begon te wiebelen als gevolg van de wooncrisis, die het wellicht zelf veroorzaakte. De tijd zal het leren. In het voorjaar van 2020 begon de coronacrisis en twee jaar later leven we in een tijdperk waarin de wereldproblemen als kruiend ijs over de dijk denderen.

Nu de temperatuur eindelijk wat is gedaald, pakt Recht op de stad de draad weer op om kritisch als altijd, het falende Rotterdamse woonbeleid aan de kaak te stellen, met het doel om dat te beïnvloeden en te verbeteren. Om je geheugen wat op te frissen, publiceren we een tekst over de woonstrijd , die in het Gemaal op Zuid werd uitgesproken door Agnes Verweij  tijden de laatste Doordenkavond op 14 maart jongstleden.

Lancering van Recht op de stad in het Afrikaanderpark, 7 maart 2021. Foto (c) Joop Reijngoud

Er is mij gevraagd op deze Doordenkavond iets te zeggen over Recht op de stad (Rods) als Platform. Ik spreek hier vanuit mezelf, dus niet namens Rods.

We hebben het al eerder geprobeerd, een stedelijk platform van bewoners tegen het sloop- of herstructureringsbeleid in deze stad, tegen gentrificatie en het gebrek aan zeggenschap voor bewoners.

Lily en Mary van de Lijnbaanhoven

Tonny van de Essenburgsingelblokken

Ria en consorten uit Vreewijk

Lidewij architect en adviseur van de bewonersgroep van het Poortgebouw

En natuurlijk Menno uit Crooswijk. Later ook Ed en Katja uit de kraakbeweging en ook nog anderen.

Wij waren (rond 2008) Rotterdammers in actie voor betaalbare huisvesting, Ria, een geniale en Rotterdamse naam, vonden wij zelf.

Rotterdammers in actie voor betaalbare huisvesting dus. Het was er in een tijd dat nog niet iedereen op sociale media zat en we nog niet geleerd hadden om kort en bondig te vergaderen, laat staan online te vergaderen en vergaderen ook vooral niet zo te noemen, want dan heeft niemand zin meer. Iedereen vergadert al genoeg. Noem het dus hoe dan ook anders. Maar ‘overleggen’ moet wel gebeuren. Belangrijke besluiten moet je samen nemen. Anders ben je geen platform.

Op haar beurt was Ria ook weer een opvolgster van andere actiegroepen voor eerlijke huisvesting vóór haar tijd. Ria kwam als platform van stedelijk verzet uiteindelijk niet goed van de grond.

Waarom lukt dat bij Rods nu wel?

Een paar factoren: Sociale media, daar hebben jullie het al over gehad vandaag hoe je dat voor acties of als belangengroep handig in kan zetten. Het werkt vooral lekker in samenspel met live lobby gesprekken. Rods heeft een paar mensen in huis die hier superhandig in zijn.

Succesfactor twee: Kort en bondig vergaderen dus. Dankzij corona in het begin en eigenlijk nog steeds doen we dat gewoon online, een uurtje of net iets meer. Dat scheelt iedereen die toch al druk is tijd. Daardoor konden we dit doen en ook bepaalde types die normaal geen tijd hebben voor (nog) een vergadering.

We overleggen en nemen besluiten samen. Maar niet via een statutair uitgeschreven besluitvormingsmodel. We doen het op basis van communicatie zo goed en zo kwaad als dat gaat, en op basis van vertrouwen.

Nog een factor: Er waren heel wat voorgangers als wegbereiders: Ria, maar ook bijvoorbeeld het Woonreferendum. Ik denk dat het Woonreferendum te veel leunde op de SP en daardoor niet verder van de grond kwam toen de SP andere dingen moest gaan doen. Ook al hebben velen, en zeker ook niet-SP’ers, zich toen kei- en keihard ingezet, tot op burn-out-niveau zeg maar.

Blijkbaar geldt: Zonder falende initiatieven die soms in de modder wegzakken zonder dat je ooit nog iets van ze hoort, geen nieuwe initiatieven die wel tot bloei kunnen komen, zoals Rods.

Nog een factor waardoor Rods kon groeien: Leilani Farha bracht eind 2019 een flitsbezoek aan Nederland en hoorde over de woonsituatie in Rotterdam. Daar had zij zoveel diepgaande vragen over, dat daar een stedelijk geformuleerd antwoord op moest komen.
Zo iemand, zo’n beetje de allerbelangrijkste expert op het gebied van het mensenrecht op huisvesting ter wereld, is immers niet iemand om met een lichtgewicht briefje af te doen, gemeente. Zo iemand verdient een weloverwogen antwoord vanuit een breed en divers gezelschap van Rotterdammers, die elk op hun eigen manier deskundig zijn.

Wetenschappers, kunstenaars, architecten, studenten, journalisten, onderzoekers, ondernemers en gezellige gekken – elk vanuit eigen expertise en ervaringen – concludeerden dat het Rotterdamse woonbeleid niet deugt.

En daarbij de ervaringsdeskundigen natuurlijk: de bewoners die de ‘sloopbrief’, de ‘wij-gaan-uw-huis-slopen-of-renoveren-en-u-kan-helaas-niet terugkeren-brief’ op de mat hebben gehad. Daar staat dan in, ja u krijgt vervangende huisvesting, maar we kunnen helaas niet garanderen dat u terug kunt keren in uw eigen buurt.

En wat leerden we nou van Leilani Farha? Dat dat dus een mensenrechtenschending is. Een klip en klare mensenrechtenschending: Mensen per brief informeren dat ze hun huis uit moeten en niet terug kunnen keren naar hun thuis in hun eigen buurt, dat kan zo maar ineens een mensenrechtenschending zijn. Het kan zijn dat ze dat in Zuid-Afrika en Karachi ook doen, Rotterdam, maar dat is nog geen reden voor de gemeente om er hier de kantjes vanaf te lopen toch?

Als je mensen wil laten uitverhuizen en niet terug wilt laten keren naar hun huis, hun buurt, als je sociale netwerken op gaat knippen en verspreiden over de stad, dan kan dat mensenrechtelijk gezien alleen, als je tot het aller-aller-uiterste bent gegaan om de bewoners mee te laten praten over de plannen en open staat voor co-creatie met hen. Je moet ook tot het aller-aller-uiterste zijn gegaan om alle alternatieven voor gedwongen uitverhuizingen minutieus te onderzoeken, Rotterdam, want sociale verbanden uit elkaar trekken, daar mag je niet lichtzinnig over doen, omdat dat jou beter uitkomt.

Het recht op terugkeer in je eigen huis, je eigen straat, desnoods je eigen woonblok, dat is cruciaal Rotterdam. Het recht om mee te praten en mee te doen met het beter maken van je eigen buurt, zonder dat je elk moment op de schopstoel gezet kan worden omdat je van een woningcorporatie huurt, dat ook.

En het opvallende is: gemeenten en woningcorporaties elders in het land doen dit wel gewoon. Die slopen en bouwen nieuw of renoveren hoogwaardig, en dan mogen de zittende bewoners gewoon terugkomen in hun eigen huis. Zo hoort het. En daar willen wij naar toe, Rotterdam.

De verontwaardiging over hoe jullie dit doen, gemeente en woningcorporaties in Rotterdam, is groot. Ze is gigantisch geworden. Deze verontwaardiging woekert door de stad, door al haar gelederen.

Dit krijg je niet meer terug in de grond, Rotterdam, dit knuffel je niet dood. Dit gaat pas weg, als jullie ons recht op de stad erkennen en er naar handelen.

En daar hebben we nog een succesfactor gevonden: Eindeloze verontwaardiging en boosheid.

Die zijn gewoon ontzettend toegenomen in vergelijking met de tijd van Ria en het Woonreferendum, die al deze ellende hadden zien aankomen natuurlijk.

En daar plak ik meteen een volgende succesfactor aan vast; Rods reageert niet vanuit die verontwaardiging en boosheid. Rods koestert geen rancune en handelt daar niet naar. Wij komen beslagen en beheerst ten ijs, met betere argumenten dan de slopers van deze stad.

Daar hebben deze doordenkavonden bijvoorbeeld zeer bij geholpen. Het motto ‘Educate to activate’, is een prachtig voorbeeld van een van de inspirerende initiatieven die uit Rods zijn voortgekomen. En juist omdat we geen rechtspersoon zijn, niet 1 politieke kleur hebben, en iedereen vrij is bij te dragen naar eigen kunnen en wensen, krijgt Rods heel veel voor elkaar. Zoveel talenten komen in dit platform samen, dat is gewoon feestelijk.

Niet dat iedereen maar doet wat z/hij zelf wil. Overleg is de basis van wat we doen, we besluiten samen.

We hebben ook een paar omgangsvormen met elkaar afgesproken. Bij Rods is geen plek voor het keiharde koppensnellen van elkaar waar links zo goed in is. Voor de zure toon van kritiek op elkaar en geroddel waar vermoeide activisten of politiek geïnteresseerden nogal eens in vervallen. Bovendien hebben we niet alleen maar Linkschmenschen in ons midden; d’r zitten ook mensen tussen die populistische of rechtsige partijen aantrekkelijk vinden. Hoe kan dat ook anders in Rotterdam.

Nog iets heel belangrijks, en een aandachtspuntje voor Rods denk ik: we moeten het leuk hebben met elkaar. Waarom zou je anders al deze moeite doen? Deze woonstrijd is immers voorlopig nog niet over. Als we gaan voor pak hem beet een einde aan dakloosheid, dan zijn we nog niet klaar als we 100 zijn. Dus beter zorgen we (ook) voor lol onderweg.

Ik geloof dat radicale vriendelijkheid daar cruciaal in is: niet alleen voor elkaar, ook voor jezelf. Als je even geen energie meer hebt, neem dan rust. Dat is goed, niemand is onmisbaar.

En ja, ook vriendelijkheid voor de slopers van deze stad, dat is het radicale eraan. De slopers die nog niet inzien dat ze op een dwaalspoor zitten. Want ook voor hen geldt: waarom zouden ze luisteren naar mensen die hen alleen maar staan uit te jouwen? Geen mens ziet dat zitten. Het is een garantie op een dichte deur.

Veel mensen die bij Rods zijn aangesloten, of zich ertoe aangetrokken voelen, zien dat zo, is mijn indruk. Dus dat is nog een succesfactor in mijn optiek: radicale vriendelijkheid.

Wonen is nu ons thema, maar het kan best zijn, dat Rods zich in de toekomst ook op andere vlakken gaat roeren. Zet je maar schrap Rotterdam. Wij woekeren door de stad en je krijgt ons niet meer in of uit de grond.

Agnes Verweij

Brandbrief: ‘Nationale Prestatieafspraken corporatiesector lossen wooncrisis niet op.’

Recht op de stad ondertekende deze oproep van de landelijke actiecoalitie Woonopstand. Ook huurdersorganisaties en andere bewoners- en  actiegroepen kunnen ondertekenen: stuur een email naar [email protected].

De Nationale Prestatieafspraken over de sociale huursector die momenteel worden opgesteld zijn gestoeld op een verdere marginalisering van de sociale huursector. De afspraken zijn niet alleen onvoldoende om de volkshuisvesting te versterken, maar leiden zelfs tot verdere flexibilisering van huur en verslechtering van de positie van huurders. Op 30 juni worden deze afspraken tussen Rijk, Aedes, VNG, IPO en de Woonbond definitief gemaakt. Dit mag niet gebeuren!

Woonopstand roept op:

  • Minister De Jonge: voeg daad bij woord en geef het recht op huisvesting daadwerkelijk invulling, door meer geld te investeren in een breed toegankelijke volkshuisvesting waarin beschikbaarheid, woonzekerheid, betaalbaarheid en zeggenschap centraal staan.
  • Woonbond: kom op voor de rechten en belangen van de (toekomstige) huurders en ga niet akkoord met dit voorstel voor nationale prestatieafspraken. Eis en bewaak dat deze afspraken de positie van (toekomstige) huurders niet verder verslechteren.

Lees hier de hele brandbrief, een gedetailleerde toelichting en de conceptversie van de Nationale Prestatieafspraken die met ons gedeeld zijn.

PERSBERICHT: Onnodige sloop Pompenburg (met enorme CO2-uitstoot) wederom uit koker gemeente

Een duurzamer alternatief voor het RISE-project aan het Hofplein met minder CO2-uitstoot en behoud van de Pompenburgflat lag als eerste op tafel. Projectontwikkelaar Nanne de Ru wilde aanvankelijk alleen de percelen in zijn bezit (Coolsingel 6 en Hofplein 33) herontwikkelen. Maar de gemeente vroeg hem De Pompenburgflat en die hoek van het Hofplein in de plannen mee te nemen. Zo geschiedde.

Wederom is de gemeente Rotterdam op de achtergrond de aanjager van onnodige sloop van goede en energiezuinige betaalbare woningen. Rotterdam zegt van vervuiler van 20% van de landelijke CO2-uitstoot naar koploper in duurzaamheid te willen worden. De voortdurende keuze van deze gemeente voor sloop van woningen is in dat opzicht onbegrijpelijk en aanstootgevend.

Bewonerscommissie Behoud de Pompenburg, onderdeel van Recht op de stad, heeft het rapport met het originele duurzamere plan van Nanne de Ru opgevraagd.

Energiezuinig

De woningen in de Pompenburgflat zijn relatief energiezuinig met een goed energielabel. Sloop is vanwege de hoge CO2-emissies en afvalstromen in toenemende mate onverantwoord, zeker als het om goede woningen gaat. Omdat de klimaatcrisis escaleert, hebben de bewonerscommissie en Recht op de stad recent in een brandbrief aan projectontwikkelaar Nanne de Ru, corporatie Havensteder en de gemeente gevraagd om Pompenburg van de slooplijst te halen en te kiezen voor een alternatief.

Slopen? Nu even niet

In Rotterdam is in de afgelopen jaren vaker gekozen voor sloop van honderden woningen die bouwkundig nog goed waren en prima gerenoveerd hadden kunnen worden, waaronder de Tweebosbuurt, Mijnkintbuurt en Gerdesia-midden. Ook veel van de circa 3.000 woningen die in Rotterdam nog gesloopt zullen worden in de periode 2021-2025 kunnen goed gerenoveerd worden.

Het voor het einde van de levensduur slopen van bouwkundig goede gebouwen is lastig uit te leggen voor wie klimaatverandering een halt wil toeroepen. Het voor de bouw beschikbare ‘CO2-budget’ raakt namelijk in rap tempo op. Sloop voor nieuwbouw zoals dat nu gebeurt, betekent zeer grote onnodige CO2-emissies en grote afvalstromen. Levensloop-verlenging door renovatie, is het enige duurzame alternatief, daarover zijn alle deskundigen het eens. Daarom ondersteunen we de petitie Slopen? Nu even niet! met de oproep aan gemeenten en woningcorporaties om voorlopig te stoppen met onnodige sloop.

Bij plannen voor grootschalige aanpak van woningen, moet een vergelijking van de C02-uitstoot en andere milieueffecten van renovatie versus sloop-nieuwbouw standaard onderdeel worden van de planvorming. Naar aanleiding van de brandbrief heeft Havensteder gelukkig aangegeven daar zeer geïnteresseerd in te zijn.

Minder impact op mens én klimaat

Het renoveren in plaats van slopen van goede woningen heeft minder impact op zowel mens als klimaat. De wooncrisis en de klimaatcrisis vereisen dat we mens en klimaat centraal zetten, nu! Rotterdam moet in plaats van op sloop inzetten op transformatie, hergebruik en renovatie en dan in eerste instantie van het corporatiebezit met de minst energiezuinige woningen.

Verduurzaming van bestaande woningen is ook essentieel voor het beperken van het energieverbruik en voor het tegengaan van energiearmoede. Bijna 17% van de Rotterdamse huishoudens heeft een (te) hoge energiequote en/of (te) hoge energielasten.

Oproep aan nieuwe wethouder Klimaat, Bouwen en Wonen

In onze reactie op het nieuwe coalitieakkoord ‘Eén Stad’ voor 2022-2026 geven we de nieuwe Rotterdamse wethouder voor Klimaat, Bouwen en Wonen, Chantal Zeegers, mee om de koppeling tussen klimaatbeleid en woonbeleid te versterken. Het slopen van goede woningen past niet bij goed klimaat- en woonbeleid.

Klimaatmars

Tijdens de Klimaatmars op zondag 19 juni, loopt Recht op de stad mee voor een eerlijker woonbeleid in Rotterdam dat hand in hand moet gaan met een rechtvaardiger klimaatbeleid. Recht op de stad nodigt Rotterdammers uit om zich aan te sluiten.

  • Verzamelen om 12:30 uur (Binnenrotte, ter hoogte van de Librijesteeg)
  • Start demonstratie om 13:00 uur (tot 16:00 uur).

Noot: De kop en eerste alinea van dit bericht zijn op 29 juni aangepast omdat de gekozen formulering tot een feitelijke onjuistheid leidde. Op 17 juni stond er dit:

PERSBERICHT: Gemeente veegde duurzaam alternatief Pompenburg van tafel

Een duurzaam alternatief voor het RISE-project met minder CO2-uitstoot en behoud van de Pompenburgflat is onderzocht, maar door de gemeente zelf van tafel geveegd. Dit heeft projectontwikkelaar Nanne de Ru gezegd in een recent overleg met de bewonersgroepen van de Pompenburg. Bewonerscommissie Behoud de Pompenburg, onderdeel van Recht op de stad, heeft het rapport met het alternatieve duurzame plan opgevraagd.

Lees hier meer over Pompenburg.

Reactie op coalitieakkoord ‘Eén Stad’ 2022-2026

Recht op de stad is begin 2021 opgericht uit onvrede met de Woonvisie en het sloop- en gentrificatiebeleid dat daaruit volgt. Daarnaast zien we dat het tekort aan betaalbare woningen en andere problemen heel veel Rotterdammers treft. We presenteerden vorig jaar ons ‘betere plan voor wonen in Rotterdam’ waarin wij pleiten voor een nieuwe koers in het woonbeleid. Helaas zien we dat de nieuwe coalitie in haar akkoord voor 2022-2026 vooral wil doorgaan op de oude lijn. De voorgestelde plannen zijn ontoereikend om de vele verschillende problemen aan te pakken. We dringen erop aan om het woonbeleid te herzien en daarbij het recht op huisvesting voor de huidige en nieuwe Rotterdammers centraal te zetten.

De coalitie zegt de komende jaren vooral te gaan inzetten op de uitvoering. Veel plannen in het akkoord zijn niet concreet gemaakt. De precieze uitwerking en uitvoering zal bepalen of deze plannen de komende vier jaar daadwerkelijk positief bijdragen aan een stad waar het fijn en betaalbaar wonen is voor iedereen. Recht op de stad en veel andere Rotterdammers zijn daar graag bij betrokken. Op zeven punten doen we de volgende aanbevelingen.

1. Een Rotterdam zonder dakloze mensen en precair wonenden

Woonbeleid zonder aandacht voor de duizenden mensen die (dreigend) dakloos zijn of precair wonen. Toch zijn zij de vergeten groepen in het coalitieakkoord dat ons ‘één Rotterdam’  belooft. Het is teleurstellend om te constateren dat de coalitie de meest kwetsbare groepen in de kou laat staan, onder hen niet alleen ongedocumenteerde mensen en arbeidsmigranten, maar ook mensen die scheiden of hun baan verliezen en de vele huurders die te duur, tijdelijk of onzeker wonen. Het is een hardvochtig beleid om vluchtelingen te zien als een last en te weigeren hen te huisvesten.

Vaak ervaren kwetsbare mensen op meerdere fronten problemen, maar in veruit de meeste gevallen staat een gebrek aan (vaste) huisvesting op nummer 1. Dat vraagt om een integrale, niet-verkokerde hulpverlening, en een herziening van de urgentievoorwaarden. De coalitie moet een duidelijke tijdlijn uitzetten om dakloosheid uit te bannen voor 2030. Breid de bewezen effectieve Housing First-aanpak uit en voorkom dakloosheid door het tegengaan van huisuitzettingen, schulden en armoede en het bevorderen van woonzekerheid en huurbescherming (met een minimale opzegtermijn van drie maanden), ook in de particuliere huursector.

2. Herzie uitgangspunt Woonvisie

De coalitie kondigt aan de Woonvisie te herzien. De aankondiging is te weinig concreet om te beoordelen, maar uit het feit dat een ‘divers woningaanbod’ en ‘wooncarrière’ nog steeds centraal staan leiden we af dat het uitgangspunt van de Woonvisie, ‘wijken in balans’, overeind blijft. We hebben herhaaldelijk opgeroepen om juist dit uitgangspunt te herzien, zodat er gebouwd wordt voor en met huidige en nieuwe Rotterdammers vanuit het uitgangspunt ‘stad voor iedereen’. Dit geldt ook voor de pijler ‘Wonen’ van het NPRZ. Verder pleiten wij voor het behoud en vergroten van het aantal woningen in de sociale sector, gezien de betaalbaarheidscrisis voor veel mensen met een laag en middeninkomen en de lange wachtlijsten voor sociale huurwoningen.

Er is nooit onderzoek gedaan naar mogelijke mensenrechtenschendingen in de Tweebosbuurt, een oproep die vijf Speciale Rapporteurs van de Verenigde Naties deden in juni 2021. De Rapporteurs spraken ook hun zorgen uit over de Woonvisie en het NPRZ. We roepen de coalitie op om alsnog onderzoek te laten doen naar de gebeurtenissen in de Tweebosbuurt, onder andere door mensenrechtenexperts en de Rotterdamse Rekenkamer.

De huidige Woonvisie is vooral een visie op de woningvoorraad, terwijl we een visie op wonen nodig hebben, waarin het recht op huisvesting centraal staat en alle aspecten van dat recht – onder meer betaalbaarheid, beschikbaarheid, woonzekerheid, kwaliteit, toegankelijkheid, zeggenschap, non-discriminatie en rechtsbescherming – aan bod komen. Te veel Rotterdammers genieten geen woonzekerheid. De gemeente moet hier zelf ook voortrekkersrol in nemen en stoppen met de samenwerkingen met antikraakbureaus en op een ethisch verantwoorde manier met haar leegstand omgaan. Breid de gratis huurteams uit naar alle delen van de stad en maak juridische ondersteuning ook beschikbaar voor tijdelijke huurders. Zorg ervoor dat de regels voor verhuurders niet vrijblijvend zijn en huisjesmelkers geen kans meer krijgen. Maak leegstand voor eigenaren duur en maak die woonruimte beschikbaar voor huisvesting van urgent woningzoekenden.

3. Versterk de koppeling tussen woonbeleid en klimaatbeleid

Het is hoopvol dat de nieuwe wethouder voor wonen en bouwen ook klimaat in haar portefeuille heeft. Maar voor wie klimaatverandering een halt wil toeroepen, is het onnodig slopen van bouwkundig goede gebouwen niet uit te leggen. Inzetten op verduurzaming en een isolatie-offensief is dan ook niet voldoende. Vanwege de hoge CO2 emissies en afvalstromen die vrijkomen bij slopen, is dat in toenemende mate onverantwoord, zeker als het om relatief energiezuinige woningen met een goed energielabel gaat, zoals in de Pompenburg. Zet in plaats van sloop in op renovatie en dan in eerste instantie van het corporatiebezit met de slechtste energielabels. Bij plannen voor grootschalige aanpak van woningen of herstructurering, moet een vergelijking van de duurzaamheidseffecten voor renovatie versus sloop-nieuwbouw standaard onderdeel zijn van de planvorming, waardoor vaker gekozen zal worden voor renovatie. Wij pleiten voor het behoud van de Pompenburgflat.

4. Versterk en verbreed het Rotterdams sociaal statuut

Vertrekkend wethouder Kurvers heeft in 2021 een start gemaakt met het Rotterdams sociaal statuut, waarin de positie en rechten worden vastgelegd van bewoners die te maken krijgen met grootschalige sloop- of renovatie van hun straat, blok of buurt. Het is goed dat deze coalitie dat wil voortzetten. Maar het moet verder gaan dan ‘participatie’ voor huurders. Zet in op volwaardige zeggenschap en maak dit ook mogelijk voor particuliere huurders, bewoner-eigenaren en tijdelijke huurders die te maken krijgen met herstructurering. Vermijd het gebruik van oneigenlijke middelen zoals de Wet voorkeursrecht gemeente en onteigening voor sloop. Ga met bewoners in gesprek en bied hen de mogelijkheid om bij te dragen en te blijven als zij dat willen. Het recht op terugkeer voor bewoners in hun eigen buurt tegen een betaalbare huur moet centraal staan. Wij pleiten hiervoor in het complex Violier-Rozemarijnstraat in Bloemhof.

Zeggenschap voor bewoners realiseren vraagt ook om transparantie. De prestatieafspraken moeten te allen tijde volledig openbaar zijn. Datzelfde geldt voor overeenkomsten tussen ontwikkelaars, corporaties en de gemeente. Maak ook de unsollicited proposals openbaar en laat Rotterdammers  erover mee beslissen.

5. Bouw meer in het sociale en middensegment

Recht op de stad pleit voor een verdeelsleutel van 40% sociaal, 40% midden en 20% hoger/top voor nieuwbouw. In de afgelopen jaren werd de helft van de nieuwbouw in het hogere en topsegment gebouwd. Het aanbod was hiermee veel groter dan de vraag: er bleken veel dure nieuwbouwwoningen leeg te staan. Hoewel in het akkoord wordt erkend dat er een tekort is aan betaalbare woningen en de prijzen de pan uit stijgen, kiest deze coalitie er niet voor om daadwerkelijk meer in het betaalbare segment te bouwen. De huidige verdeelsleutel van 20% sociaal, 30% midden, 30% hoger en 20% topsegment blijft in de komende vier jaar nagenoeg hetzelfde: het middensegment gaat naar 35%, het topsegment naar 15%. Dit strookt niet met de keuze om te bouwen “vooral voor starters, sociale stijgers in de wijk, studenten, mensen met een kleine beurs en mensen met een middeninkomen”: voor deze groepen blijft bijna de helft van de nieuwbouw onbereikbaar en voor een deel van deze groepen is ook het middensegment te duur. De belofte om pas vanaf 2026 meer in het sociale en middensegment te gaan bouwen past niet bij de wooncrisis die nu urgent is.

De coalitie wil de sociale grondprijzen verhogen. Dit maakt het realiseren van goede sociale woningbouw moeilijker. Het plan is al eerder geopperd door D66, Leefbaar Rotterdam, VVD. Wij riepen toen al op om actief grondbeleid te maken, in plaats van het ene gat te dichten met het andere. De betaalbaarheid van koop –en huurwoningen kan grotendeels opgelost worden door te werken met erfpachtconstructies.

Ondertussen worden, bijvoorbeeld in het centrum maar ook in andere wijken, veel betaalbare sociale huurwoningen geliberaliseerd. Zo verdwijnt het sociale segment uit sommige wijken. De coalitie lijkt zich onvoldoende bewust van het effect van het fors opdrijven van huurprijzen: door de hoge woonlasten verhuizen mensen zo snel mogelijk weer. Sociaal wordt er niks opgebouwd in zo’n wijk en dat heeft negatieve impact op de leefbaarheid.

6. Beëindig de Rotterdamwet

Het vorige college heeft ervoor gekozen de inzet van de inkomenseis van de Rotterdamwet (artikel 8) niet te verlengen. Het is onduidelijk of de coalitie deze lijn doorzet. In elk geval kondigt het akkoord aan om door te gaan met ‘selectief toewijzen’, iets dat ook kan via het voorrang verlenen aan groepen met bepaalde sociaaleconomische kenmerken (artikel 9). We wijzen erop dat het effect van op deze manier voorrang verlenen hetzelfde is als het uitsluiten van mensen met een kwetsbare sociaaleconomische positie, iets dat indirect mensen met een migratieachtergrond en mensen met een beperking of chronische ziekte harder raakt.

De coalitie zegt open te staan van andere instrumenten die hetzelfde bereiken. Die alternatieven zijn er. In een stad waar geen plek is voor uitsluiting, zoals we in het akkoord lezen, moeten alternatieve oplossingen die geen inbreuk maken op rechten en geen groepen uitsluiten de voorkeur krijgen boven de Rotterdamwet.

7. Schep coöperatieve condities

Voor coöperatieve woonvormen reserveert het college een gelijk bedrag als het actieplan van de afgelopen jaren. Dat bood echter weinig echte kansen, en bouwde onvoldoende aan goede condities voor succes. Wil het college hier écht iets mee, dan is een nieuw beleid nodig. We herinneren D66 en DENK aan het manifest ‘coöperatieve condities’ dat zij voor de verkiezingen mede-ondertekenden, en dagen de wethouder uit hierin haar ambities om te zetten in passend, nieuw beleid.

Pagina 1 van 18

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén